Ocena porównawcza materiałów stosowanych do wykonywania tymczasowych uzupełnień protetycznych.

Fragmenty pracy na stopień doktora nauk medycznych.

Cel pracy
Celem pracy było poznanie właściwości materiałów stosowanych do wykonywania tymczasowych uzupełnień protetycznych.

  1. Ocena materiałów do wykonywania uzupełnień tymczasowych pod względem parametrów wytrzymałościowych, dokonana poprzez zbadanie odporności na siły ściskające i ścinające. Porównanie 10 materiałów dostępnych na rynku.
  2. Ocena materiałów do wykonywania uzupełnień tymczasowych ze względu na wysokość temperatury polimeryzacji. Porównanie 10 materiałów dostępnych na rynku.
  3. Ocena materiałów do wykonywania uzupełnień tymczasowych pod względem stabilności wymiarów-ocena skurczu polimeryzacyjnego. Porównanie 10 materiałów dostępnych na rynku.
  4. Wskazanie, na podstawie badań, najlepszych materiałów w zakresie parametrów użytkowych i ich przydatność w zależności od metody wykonywania tymczasowych uzupełnień protetycznych.
  5. Określenie na podstawie wyników badań zakresu wskazań klinicznych do stosowania poszczególnych grup materiałów. Materiał i metody badań. Badania właściwości fizyko- mechanicznych materiałów. Badania miały na celu porównanie właściwości fizyko – mechanicznych 10 materiałów stosowanych do wykonywania tymczasowych uzupełnień protetycznych. Zakres badań obejmował:
  • określenie wytrzymałości mechanicznej 10 materiałów poprzez
    • badanie wartości sił ściskających,
    • badanie wartości sił ścinających,
  • prześledzenie temperatury polimeryzacji 10 badanych materiałów,
  • określenie wielkości procentowej skurczu materiału podczas polimeryzacji.

Badania zostały przeprowadzone in vitro.

Materiały wykorzystane w pracy

  1. Boston
    Producent: Arkona
  2. Dentalon plus
    Producent: Heraeus Kulzer
  3. Fill-Inn
    Producent: KerrHawe
  4. Luxatemp Fluorescence
    Producent: DMG
  5. PreVISIONCB
    Producent: HeraeusKulzer
  6. Protemp II
    Producent: 3M ESPE
  7. Protemp 3 Garant
    Producent: 3M ESPE
  8. Provitemp-K
    Producent: Bisico
  9. TempSpan
    Producent: Pentron
  10. Unifast Trad
    Producent: GC

Wyniki badań
Parametry wytrzymałościowe materiałów w badaniach sił ściskających Porównanie parametrów wytrzymałościowych w badaniu sił ściskających dla 10 materiałów.

ocena_porownawcza_tab1

Test Kruskala – Wallisa wykazał występowanie istotnych różnic w wytrzymałości pomiędzy grupami materiałów. H = 46,47 (***) p,0,001. Najwyższe wartości średnie wystąpiły dla materiału 1 i 9. Wynoszą one odpowiednio 243,03 MPa i 263,08 MPa. Za pomocą testu Manna – Whitney’a stwierdzono, iż wartości materiałów w obydwu grupach nie różnią się istotnie. Z =1,15 (-) p.0,05. Można więc przyjąć, że wytrzymałość na ściskanie jest taka sama dla materiału TempSpan jak i dla materiału Boston. Najniższe średnie parametry wytrzymałościowe na działanie sił ściskających wykazały materiały Dentalon Plus – 55,33 MPa i Unifast Trade – 60,75 MPa.

Parametry wytrzymałościowe materiałów w badaniach sił ścinających.

Porównanie parametrów wytrzymałościowych w badaniu sił ścinających dla 10 materiałów

ocena_porownawcza_tab2

Skurcz polimeryzacyjny materiałów w stosunku do próbki wzorcowej

Porównanie wielkości procentowej skurczu dla 10 materiałów

ocena_porownawcza_tab3

Za pomocą testu ANOVA Kruskala – Wallisa zbadano czy istnieją różnice w wielkości skurczu dla poszczególnych materiałów. H = 41,04 (***) p<0,001. Test potwierdził istnienie takich różnic.

Najmniejszą średnią wartość przyjmuje materiał Boston. Wynosi ona 0,67 %. Wartość bliską niej przyjmuje również Dentalon Plus = 1,02. Test Manna – Whitney’a wykazał, że różnice pomiędzy obydwoma materiałami są istotne Z = 2,09 (*) p<0,05. Można więc przyjąć, iż procent skurczu jest minimalny dla materiału Boston. Największą wartość skurczu wykazał Provitemp-K 2,78%, TempSpan 2,65 % oraz Luxatemp Fluorescence 2,39 %.

Wnioski

  1. Pod względem parametrów wytrzymałościowych badania materiałów do wykonywania tymczasowych uzupełnień protetycznych wykazały:
    • najlepsze własności wytrzymałościowe z przebadanej grupy 10 materiałów przy obciążeniu ściskającym wykazały próbki wykonane z materiałów Boston i TempSpan
    • najlepsze własności wytrzymałościowe z przebadanej grupy 10 materiałów przy obciążeniu ścinającym wykazały próbki wykonane z materiałów Boston, TempSpan, Protemp 3 Garant i Fill – in
    • najlepsze własności wytrzymałościowe z przebadanej grupy materiałów biorąc pod uwagę zarówno siły ścinające, jak i ściskające wykazały próbki wykonane z materiałów kompozytowych Boston i TempSpan. Pomiędzy tymi materiałami pod względem parametrów wytrzymałościowych nie wykazano różnic istotnych statystycznie
    • można stwierdzić, iż w przebadanej grupie 10 materiałów, materiały na bazie metakrylanów znacznie ustępują materiałom kompozytowym pod względem parametrów wytrzymałościowych.
  2. Pomiary temperatury polimeryzacji wykazały, że najniższą temperaturę podczas twardnienia wykazał materiał Fill-in (najwyższa średnia temperatura polimeryzacji to 32,80 °C).
    Temperaturę krytyczną dla miazgi 42 °C osiągnęły 4 materiały: Unifast Trade (najwyższa temperatura 59,42 °C) i Provitemp (najwyższa temperatura 46,04 °C) oraz Protemp II (najwyższa temperatura 43,38 °C).Temperatura polimeryzacji materiału Protemp 3 Garant utrzymywała się na granicy temperatury krytycznej (najwyższa temperatura 42,53 °C). Materiał UnifastTrade, ze względu na bardzo wysoką temperaturę polimeryzacji, nie powinien być stosowane w metodzie bezpośredniej wykonywania uzupełnień tymczasowych. Materiały Provitemp – K oraz Protemp II Protemp 3 Garant powinny być stosowane z zachowaniem najwyższej ostrożności i dodatkowych sposobów ograniczenia wpływu temperatury na żywe tkanki jamy ustnej.
  3. Pod względem stabilności wymiarów najmniejszy skurcz polimeryzacyjny wykazał światłoutwardzalny materiał kompozytowy Boston (0,67%). Największą wartość skurczu wykazał Provitemp-K 2,78%, TempSpan 2,65 % oraz Luxatemp Fluorescence 2,39 %.
  4. W zakresie parametrów użytkowych w obrębie trzech zbadanych cech – wytrzymałości mechanicznej, bezpieczeństwa dla tkanek jamy ustnej, stabilności wymiarów – najlepsze wartości cechują materiał światłoutwardzalny Boston.
  5. W przypadkach przewidywanego długoczasowego użytkowania przez pacjenta uzupełnień tymczasowych lub rozległych prac protetycznych, np. mosty o długim przęśle, należy stosować materiały o zwiększonej wytrzymałości mechanicznej, najlepiej z grupy kompozytów. W przypadku wykonywania uzupełnień tymczasowych metodą bezpośrednią, należy zwracać uwagę na temperaturę polimeryzacji, jaką osiągają poszczególne materiały podczas twardnienia. W przypadku pracy bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta, należy wybierać materiały o najniższym zakresie temperatury polimeryzacji.
    W zakresie możliwości uzyskania szczelności brzeżnej i dokładności wykonania uzupełnienia tymczasowego najlepszym materiałem będzie kompozyt światłoutwardzalny.


Data: 22.05.09

Autor: Dr Elżbieta Czelej – Piszcz